چگونه مخاطب هدف خود را پیدا کنیم؟
شناسایی مخاطب هدف یکی از مهمترین قدمها برای موفقیت هر کسبوکار یا تولید محتوا است. بسیاری از افراد و برندها وقت و هزینه زیادی برای تبلیغات و تولید محتوا صرف میکنند، اما چون نمیدانند مخاطب واقعیشان کیست، نتیجهای نمیگیرند. مخاطب هدف یعنی همان گروه مشخصی از افراد که نیاز یا مشکلشان با محصول یا خدمات شما همراستا است و احتمال خرید یا تعامل آنها بیشتر است.
در این مقاله کسبو، با یک راهنمای کامل و مرحلهبهمرحله یاد میگیرید چگونه مخاطب هدف خود را پیدا کنید، از ابزارهای دقیق استفاده کنید و در نهایت این شناخت را در محتوا و تبلیغات خود به کار ببرید تا نتیجه واقعی بگیرید. اگر میخواهید این مسیر را سریعتر و حرفهایتر طی کنید، میتوانید از مشاوره دیجیتال مارکتینگ کسبو استفاده کنید و یک برنامهی دقیق و اختصاصی برای کسبوکار خود دریافت کنید.
آنچه در این مقاله میخوانید ...
مخاطب هدف کیست؟
مخاطب هدف یعنی گروه مشخصی از افراد که احتمال دارد محصول یا خدمت شما را بخرند یا از محتوای شما استفاده کنند. این افراد یک نیاز، مشکل یا خواسته دارند که شما میتوانید آن را حل کنید. وقتی مخاطب هدف را درست بشناسید، میتوانید پیام، محتوا و تبلیغات خود را دقیقاً برای همان گروه تنظیم کنید و نتیجه بهتری بگیرید.
مثلاً اگر فروشگاه آنلاین لباس دارید، مخاطب هدف شما همه کسانی که لباس میخرند نیستند. مخاطب هدف شما ممکن است دختران ۱۸ تا ۳۰ سال باشند که ساکن شهرهای بزرگ هستند و به خرید آنلاین علاقه دارند. این افراد احتمال بیشتری دارند از شما خرید کنند چون نیازشان با محصول شما همراستا است. پیدا کردن مخاطب هدف یکی از پایههای استراتژی دیجیتال مارکتینگ است. برای تدوین یک استراتژی کامل، مقالهی استراتژی دیجیتال مارکتینگ را بخوانید.
تفاوت مخاطب هدف با بازار هدف و پرسونای مشتری
مخاطب هدف با بازار هدف و پرسونای مشتری فرق دارد. بازار هدف گروه بزرگتری است (مثلاً همهی کسانی که لباس میخرند)، اما مخاطب هدف بخش مشخصتری از آن است. پرسونای مشتری هم یک شخصیت خیالی است که ویژگیهای مشتری واقعی را بهصورت دقیقتر نشان میدهد. برای شروع لازم نیست خیلی پیچیده تعریف کنید؛ کافی است سن، جنسیت، منطقه و مشکل اصلی مخاطب را مشخص کنید تا مسیر درست را پیدا کنید.
۷ مرحلهی کامل برای پیدا کردن مخاطب هدف
برای پیدا کردن مخاطب هدف، بهترین روش این است که مرحلهبهمرحله پیش بروید و از دادهها و اطلاعات واقعی استفاده کنید. در ادامه ۷ مرحلهی عملی و کاربردی را معرفی میکنیم.
مرحله ۱ – مشخص کردن محصول/خدمت و ارزش آن
اول باید دقیقاً بدانید محصول یا خدمت شما چه مشکلی را حل میکند و چه ارزش ویژهای دارد. اگر این موضوع مشخص نباشد، نمیتوانید مخاطب را درست انتخاب کنید. مثلاً یک دوره آموزشی زبان ممکن است برای افرادی مناسب باشد که میخواهند مهاجرت کنند، اما برای کسی که فقط سرگرمی میخواهد مناسب نیست. بنابراین باید بدانید محصول شما برای چه نوع نیاز و هدفی طراحی شده است.
مرحله ۲ – تحلیل مشتریان فعلی و دادههای واقعی
اگر کسبوکار شما مشتری دارد، بهترین منبع برای پیدا کردن مخاطب هدف، خود مشتریان فعلی هستند. بررسی کنید چه کسانی از شما خرید کردهاند، از کجا آمدهاند، چه ویژگیهایی دارند و چه بازخوردی دادهاند. این دادهها به شما کمک میکند الگوی مشتریان واقعی را پیدا کنید و مخاطب هدف را دقیقتر تعریف کنید.
مرحله ۳ – شناخت نیازها، دردها و انگیزهها
مخاطب هدف کسانی هستند که یک مشکل یا نیاز دارند. باید بدانید چه چیزی برای آنها مهم است، چه دردهایی دارند و چه چیزی باعث میشود تصمیم به خرید بگیرند. برای این کار میتوانید از نظرسنجی، دیدن کامنتها و پیامها، یا حتی پرسیدن مستقیم از مشتریان استفاده کنید.
مرحله ۴ – تعیین ویژگیهای دموگرافیک
در این مرحله ویژگیهای پایهای مخاطب را مشخص میکنید، مثل سن، جنسیت، محل زندگی، سطح تحصیلات، شغل و درآمد تقریبی. این اطلاعات به شما کمک میکند مخاطب را در دستههای مشخص قرار دهید و پیامهای تبلیغاتی را دقیقتر بسازید.
مرحله ۵ – بررسی رفتار آنلاین و مسیر خرید
رفتار آنلاین مخاطب نشان میدهد که آنها چه چیزی میخوانند، در چه شبکهای هستند و چگونه تصمیم میگیرند. مثلاً برخی افراد قبل از خرید زیاد تحقیق میکنند و به مقالهها و ویدیوها نگاه میکنند، برخی دیگر سریع تصمیم میگیرند و از شبکههای اجتماعی خرید میکنند. این اطلاعات به شما کمک میکند محتوا و تبلیغات خود را در مسیر درست قرار دهید.
مرحله ۶ – ساخت پرسونای مخاطب (Persona)
حالا که دادهها را جمع کردهاید، یک یا چند پرسونای مخاطب بسازید. پرسونای مخاطب یک شخصیت خیالی است که ویژگیهای واقعی مشتری را دارد. مثلاً «سارا، ۲۵ ساله، دانشجو، دنبال یادگیری زبان برای مهاجرت، از اینستاگرام برای خرید استفاده میکند». داشتن پرسونای مشخص باعث میشود در تولید محتوا و تبلیغات دقیقتر عمل کنید.
مرحله ۷ – تست و اصلاح
بعد از تعریف مخاطب هدف، باید آن را تست کنید و بر اساس نتیجه اصلاح کنید. میتوانید از تبلیغات آزمایشی، نظرسنجی، یا تحلیل عملکرد محتوا استفاده کنید. اگر دیدید مخاطب هدف شما در عمل متفاوت است، آن را اصلاح کنید و دوباره تست کنید. این مرحله باعث میشود تعریف مخاطب هدف شما روزبهروز دقیقتر و واقعیتر شود.
ابزارهای کاربردی برای پیدا کردن مخاطب هدف
برای اینکه مخاطب هدف را دقیقتر و سریعتر پیدا کنید، لازم است از ابزارهای واقعی و قابلاعتماد استفاده کنید. این ابزارها به شما کمک میکنند بفهمید چه کسانی به شما توجه میکنند، از کجا میآیند و چه چیزی برایشان مهم است. استفاده از دادههای این ابزارها باعث میشود تصمیمگیری شما از حدس و گمان خارج شود و با اطمینان بیشتری مخاطب هدف را تعریف کنید. در ادامه مهمترین ابزارها را معرفی میکنیم و بهصورت ساده توضیح میدهیم چطور از آنها برای شناخت مخاطب استفاده کنید.
Google Analytics | چگونه مخاطب را بشناسیم؟
Google Analytics یک ابزار رایگان و قدرتمند برای شناخت مخاطبان وبسایت است. با این ابزار میتوانید ببینید بازدیدکنندگان شما از کدام کشور یا شهر هستند، چه سن و جنسیتی دارند، چه صفحات را بیشتر میبینند و چقدر زمان در سایت میمانند. همچنین میتوانید بفهمید کدام محتوا بیشترین تعامل را داشته و کاربران بعد از دیدن کدام صفحه بیشتر خرید کردهاند. این اطلاعات به شما کمک میکند الگوی مخاطب واقعی خود را پیدا کنید و بدانید چه گروهی بیشترین علاقه و تعامل را با کسبوکار شما دارد.
Google Search Console | چه کسانی ما را جستجو میکنند؟
Google Search Console به شما نشان میدهد کاربران با چه کلمات کلیدی سایت شما را پیدا میکنند و چه سوالاتی درباره حوزه شما دارند. وقتی متوجه شوید کاربران با چه عباراتی وارد سایت شما میشوند، میتوانید نیازها و دغدغههای آنها را بهتر درک کنید. این ابزار همچنین نشان میدهد در چه صفحاتی بیشترین کلیک و نمایش را دارید و کدام صفحات نیاز به بهبود دارند. به کمک این اطلاعات میتوانید محتوای خود را دقیقتر و مرتبطتر با مخاطب هدف تولید کنید.
ابزارهای شبکههای اجتماعی
ابزارهای Insight در شبکههای اجتماعی مثل اینستاگرام، تلگرام و لینکدین، اطلاعات مهمی درباره مخاطبان شما ارائه میدهند. این ابزارها نشان میدهند دنبالکنندگان شما چه سن و جنسیتی دارند، در چه زمانهایی بیشتر آنلاین هستند و کدام نوع محتوا را بیشتر دوست دارند. با این دادهها میتوانید بفهمید مخاطب هدف شما در کدام شبکه فعالتر است و چه محتوایی برایش جذابتر است. این اطلاعات به شما کمک میکند تولید محتوا و تبلیغات خود را بهینه کنید و تعامل بیشتری ایجاد کنید.
اگر میخواهید ابزارهای بیشتری برای تحلیل و بازاریابی داشته باشید، مقالهی ابزارهای دیجیتال مارکتینگ مفید است.
نظرسنجی، مصاحبه و فرمهای کوتاه
نظرسنجی و مصاحبه یکی از بهترین روشها برای شناخت نیازها و دردهای مخاطب است. شما میتوانید یک فرم کوتاه یا چند سوال ساده در استوری، پست یا پیام مستقیم بگذارید و از مخاطبان بپرسید: “بزرگترین مشکل شما چیست؟”، “چه چیزی شما را به خرید تشویق میکند؟” یا “از چه کانالی بیشتر خرید میکنید؟”. این روش به شما کمک میکند اطلاعات واقعی و مستقیم از مخاطب دریافت کنید و بهصورت دقیقتری مخاطب هدف را تعریف کنید.
تحلیل رقبا و بازار | چه کسی از رقبا خرید میکند؟
تحلیل رقبا یکی از روشهای سریع برای حدس زدن مخاطب هدف است. با بررسی صفحات رقبا، کامنتها، نوع محتوا و مشتریان آنها، میتوانید الگوی مخاطب را پیدا کنید. مثلاً اگر رقیب شما در یک گروه سنی خاص یا یک شهر خاص موفق است، احتمالاً مخاطب هدف شما هم در همان گروه قرار دارد. همچنین بررسی بازار و ترندهای حوزه شما به شما کمک میکند بفهمید چه نیازهایی در بازار وجود دارد و چه گروهی بیشتر به محصول شما علاقهمند است. البته این روش باید همراه با دادههای واقعی خود شما باشد و فقط به حدس و گمان تکیه نکند.
مثال عملی پیدا کردن مخاطب هدف برای ۲ کسبوکار واقعی
برای اینکه موضوع پیدا کردن مخاطب هدف را بهتر درک کنید، در این بخش دو مثال واقعی و ساده را بررسی میکنیم. این مثالها نشان میدهند چگونه از دادهها و منطق استفاده کنیم تا مخاطب هدف دقیقتری پیدا کنیم.
مثال ۱: فروش آنلاین لباس
فرض کنید شما یک فروشگاه آنلاین لباس دارید. اولین قدم این است که محصول خود را دستهبندی کنید: لباسهای زنانه، مردانه، بچگانه، یا حتی لباسهای ورزشی. سپس باید ببینید کدام دسته بیشترین فروش را دارد و مشتریان واقعی شما چه ویژگیهایی دارند. اگر بیشتر خریدها از سمت دختران ۱۸ تا ۲۸ سال باشد، این گروه میتواند مخاطب هدف اصلی شما باشد.
بعد از این مرحله، باید رفتار آنلاین این گروه را بررسی کنید. مثلاً این افراد معمولاً در اینستاگرام فعالاند و از طریق استوری یا ریلز با برندها آشنا میشوند. پس شما باید در این شبکه حضور قوی داشته باشید و محتوایی تولید کنید که برای این گروه جذاب باشد. همچنین باید بدانید این مخاطب بیشتر به قیمت، کیفیت یا ترند بودن لباس اهمیت میدهد تا بتوانید پیام تبلیغاتی مناسب بسازید. با این روش، شما مخاطب هدف خود را نه با حدس و گمان، بلکه با داده و تحلیل پیدا کردهاید.
مثال ۲: آموزش آنلاین (دوره زبان)
اگر شما یک دوره آنلاین زبان دارید، مخاطب هدف شما ممکن است افرادی باشند که هدف مشخصی برای یادگیری زبان دارند، مثل مهاجرت، تحصیل یا مهاجرت کاری. اولین کار این است که نوع دوره را مشخص کنید: دوره مبتدی، متوسط، پیشرفته، مکالمه یا تخصصی. سپس باید ببینید چه کسانی بیشتر در دورههای شما ثبتنام میکنند. اگر بیشتر شرکتکنندگان شما دانشجو یا جوانان ۱۸ تا ۲۵ سال باشند، این گروه میتواند مخاطب هدف شما باشد.
در مرحله بعد باید بفهمید این افراد چه مشکلی دارند. ممکن است زمان کافی برای کلاس حضوری نداشته باشند، یا از هزینههای بالای آموزشگاهها ناراضی باشند. این اطلاعات به شما کمک میکند پیام تبلیغاتی خود را درست کنید، مثلاً “یادگیری زبان در ۳ ماه بدون رفتوآمد و هزینه بالا”. همچنین باید بررسی کنید این مخاطب بیشتر از کدام کانالها مثل اینستاگرام، تلگرام یا یوتیوب برای یادگیری استفاده میکند. با این روش، شما میتوانید محتوا و تبلیغات خود را دقیقاً در جایی که مخاطب حضور دارد منتشر کنید.
چگونه مخاطب هدف را در تولید محتوا و تبلیغات به کار ببریم؟
شناخت مخاطب هدف فقط برای تعریف آن نیست؛ مهمترین کاربرد آن این است که به شما کمک میکند تصمیمهای بازاریابی را دقیقتر بگیرید. وقتی میدانید مخاطب شما کیست، میتوانید محتوایی تولید کنید که واقعاً نیاز او را برطرف کند، در کانالی منتشر کنید که او در آن حضور دارد و با لحنی صحبت کنید که او را جذب کند. در واقع مخاطب هدف، پل ارتباطی شما با بازار است و بدون آن، بازاریابی شما مثل تیراندازی در تاریکی میشود.
تولید محتوا براساس نیازها و سوالات مخاطب
برای تولید محتوا باید بدانید مخاطب شما چه سوالاتی دارد و چه مشکلی میخواهد حل کند. بهترین راه برای این کار بررسی کامنتها، پیامها، نظرسنجیها و کلمات کلیدی مرتبط با حوزه شماست. وقتی محتوا دقیقاً پاسخ سوالات مخاطب را بدهد، مخاطب احساس میکند شما او را میشناسید و به همین دلیل بیشتر به شما اعتماد میکند. این اعتماد باعث افزایش تعامل، دنبالکننده و در نهایت فروش میشود.
انتخاب کانال مناسب (اینستاگرام، سایت، یوتیوب و…)
هر مخاطب در یک یا چند کانال مشخص حضور دارد. اگر شما در کانالی که مخاطب شما نیست، وقت و هزینه بگذارید، نتیجهی خوبی نمیگیرید. برای مثال، اگر مخاطب هدف شما جوانان است، احتمالاً اینستاگرام و تیکتاک بهترین کانالها هستند؛ اما اگر مخاطب شما مدیران و کسبوکارهاست، لینکدین و وبسایت مناسبتر است. پس برای انتخاب کانال، باید رفتار آنلاین مخاطب را بررسی کنید و در همان فضاها حضور فعال داشته باشید.
پیامسازی و لحن مناسب
پیام تبلیغاتی شما باید دقیقاً به مخاطب بگوید «چرا باید شما را انتخاب کند؟» و این پیام باید با زبان و لحن مخاطب هماهنگ باشد. مثلاً اگر مخاطب شما جوانان هستند، پیام باید کوتاه، ساده و جذاب باشد؛ اما اگر مخاطب شما حرفهایها و مدیران است، پیام باید رسمیتر و حرفهایتر باشد. همچنین باید مزیتهای محصول را به زبان مخاطب بیان کنید، نه به زبان خودتان. اگر مخاطب هدف شما به کیفیت اهمیت میدهد، به جای گفتن “کیفیت بالا”، بگویید “محصولی که بعد از چند بار استفاده خراب نمیشود”.
جمعبندی
برای پیدا کردن مخاطب هدف، باید یک مسیر مشخص و دادهمحور را دنبال کنید. اول محصول یا خدمت خود را دقیق تعریف کنید و بفهمید چه مشکلی را حل میکند. سپس با تحلیل مشتریان فعلی، بررسی رفتار آنلاین و استفاده از ابزارهای مثل Google Analytics و Insight شبکههای اجتماعی، اطلاعات واقعی درباره مخاطبان خود جمعآوری کنید. این دادهها به شما کمک میکند مخاطب هدف را بهصورت دقیق و قابل اجرا تعریف کنید و از حدس و گمان دور شوید.
مونا داوری
سلام! من مونا داوری هستم، عاشق تولید محتوا و دنیای سئو. هدفم اینه که با کلمات، تجربهای مفید و جذاب برای شما بسازم و به سایتها کمک کنم دیده بشن.